BUITENLAND

GEPENSIONEERD IN COLOMBIA

Alleen geluksvogels krijgen pensioen

Tekst Astrid van Unen Beeld Shutterstock

PSYCHISCH OF LICHAMELIJK MISBRUIK KOMT VEEL VOOR ONDER SENIOREN

Hoe leven gepensioneerden in andere landen? In elk nummer van FNV Magazine Senioren komt een land aan bod. Deze keer Colombia, waar een op de vier ouderen behoort tot de categorie geluksvogels: zij krijgen een pensioen.

Hoe is het om in het gevaarlijkste land voor vakbondsmensen ter wereld oud te worden? Waar tot 2016 nog een burgeroorlog woedde? De veiligheid in het Zuid-Amerikaanse Colombia is in de afgelopen jaren misschien iets toegenomen, toch zijn drugssmokkel, gewapende conflicten en ontheemde gezinnen in een aantal regio’s aan de orde van de dag.

Ouderen die leven in deze turbulente gebieden zijn bijzonder kwetsbaar. Zij moeten vaak voor hun kleinkinderen zorgen, omdat hun kinderen zijn verhuisd of vermoord en er zijn maar weinig liefdadigheidsorganisaties die hen basisgezondheidszorg, voedsel en onderdak bieden.

PENSIOEN

Slechts 6 procent van de Colombianen is 65 jaar of ouder. Met zo’n jonge bevolking zou een basispensioen haalbaar moeten zijn. Maar slechts een derde van de werknemers betaalt pensioenpremie, omdat veel mensen in de informele economie werken, werkloos zijn of simpelweg een te laag inkomen hebben.

En wie pensioenpremie betaalt, is nog niet zomaar verzekerd van een pensioenuitkering. Een werknemer moet namelijk minimaal 1.300 weken bijdragen aan een pensioenfonds en dat is niet makkelijk in een land waar de arbeidsmarkt aan alle kanten rammelt door uitbestedingsconstructies, onderaanneming en tijdelijk werk. Uiteindelijk ontvangt maar één op de vier senioren pensioen, mannen als ze 62 jaar worden en vrouwen vanaf 57 jaar.

MISHANDELING

In Colombia zijn gezinsleden formeel verplicht hun bejaarde familieleden te helpen. Dat klinkt goed, maar leidt in de praktijk vaak tot mishandeling. Meer dan de helft van de senioren heeft te maken met psychisch of lichamelijk misbruik of verwaarlozing. Vooral mensen van 60 tot 69 jaar, vrouwen, lager opgeleiden en stedelingen zijn er slachtoffer van.

Het Zuid-Amerikaanse land heeft nauwelijks speciale voorzieningen voor senioren. Veel ouderen hebben last van depressie en chronische ziekten. Ze staan vaak zelf in de lange rijen bij de bank, bij supermarkten of de dokters, wat de kwaliteit van leven niet verhoogt. In de grote steden zijn meestal geen bushaltes waar ouderen zittend kunnen wachten, terwijl de bus voor de helft van deze doelgroep het enige vervoersmiddel is.

VAKBONDEN

De Colombiaanse vakbondscentrales CUT en CTC hebben oog voor de problemen van senioren. Zij strijden voor een algemeen ouderdomspensioen voor alle ouderen. Een pensioen dat genoeg is om de essentiële levensbehoeften te betalen. Daarvoor heeft een gezin met een laag inkomen tenminste twee minimumsalarissen nodig, berekende vakbondsinstituut Escuela Nacional Sindical (ENS).

Met dank aan Elvira Willems

COLOMBIAANSE VAKBONDEN STRIJDEN VOOR EEN OUDERDOMS­PENSIOEN VOOR ALLE OUDEREN

Deel deze pagina