INSPRAAK

OPKOMEN VOOR DE SENIOR

Tekst Pien Heuts Beeld Gijs Henselmans

‘WE ZIJN ONAFHANKELIJK EN KRITISCH, GEEN JA-KNIKCLUB’

Zij maken zich met succes sterk voor de belangen van senioren: de gepensioneerden die actief zijn in cliëntenraden, patiënten­verenigingen en WMO-raden. ‘Met inspraak verbeteren we de zorg en het welzijn van ouderen.’

Meepraten is voor Francien van der Meer (71) heel vanzelfsprekend. Eind jaren zestig studeerde ze aan de sociale academie. Destijds dé plek waar maatschappelijke betrokkenheid samenkwam. Ze gaf later vele trainingen aan medezeggenschaps- en onder­nemingsraden en was 26 jaar onder­wijsinspecteur. ‘Toen ik me na mijn pensionering in 2017 afvroeg welke zinvolle bijdrage ik kon leveren, zag ik de vacature van de WMO-raad Alkmaar.’ Daar voelt Van der Meer zich intussen als een vis in het water.

INVLOED

De raad houdt zich bezig met onderwerpen op het gebied van zorg en ondersteuning en geeft burgemeester, wethouders en gemeenteraad gevraagd en ongevraagd advies. Van der Meer: ‘We zitten op persoonlijke titel in de raad en zijn onafhankelijk, kritisch, geen ja-knikclub. Bij elk onderwerp, zoals wonen, vervoer, eenzaamheid, huishoudelijke hulp en hulpmiddelen, stellen we de vraag: hoe pakt deze maatregel uit en wat betekent het voor de mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben vanuit de Wet Maat­schappelijke Ondersteuning (WMO)? We praten namens alle WMO’ers, halen informatie bij hen op. En de gemeente neemt ons serieus. In een vroeg stadium hebben we soms invloed op de plannen en kunnen we bijsturen.’

MET SUCCES

Voorbeelden? Van der Meer schudt ze moeiteloos uit haar mouw. ‘We hebben ervoor gezorgd dat de informatie en communicatie van de gemeente toegankelijker werd. Vooral ouderen hebben soms moeite met de digitale samenleving. Ook praten we mee over de eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp.’ Van der Meer vindt dat die inkomensafhankelijker moet zijn. ‘Nu betalen rijk en arm 19 euro per maand. Datzelfde geldt voor hulpmiddelen als een scootmobiel of woningaanpassingen. Wij waken ervoor dat het voor mensen met een smalle beurs betaalbaar blijft. Ook als de gemeente moet bezuinigen.’

SAMEN BESLISSEN

Net als een WMO-raad een wettelijke verplichting is voor gemeenten, is een cliëntenraad dat voor zorginstellingen. De 25 jaar oude Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen (WMCZ), die vorig jaar werd herzien en verbeterd, geeft raden advies- en instemmingsrecht op tal van onderwerpen. ‘We fungeren als belangenbehartiger voor de bewoners van de zorginstelling’, vertelt cliëntenraadslid Erik van Veldhuizen (72), ook actief als voorzitter van FNV Senioren Eemland.

Voor Van Veldhuizen, tot 2017 als projectmanager werkzaam in de spoorbouw, is het klip en klaar: ‘Je wilt gehoord worden. Ik kom uit een rood nest en ben opgegroeid met samen beslissen en anderen helpen. Toen de cliëntenraad van het verzorgingshuis van mijn moeder me in 2009 polste om lid te worden, hoefde ik niet lang na te denken.’

MENSELIJKE MAAT

De naam van de zorgorganisatie houdt Van Veldhuizen liever voor zich; hij spreekt op persoonlijke titel. Met vuur. ‘Het is zó belangrijk om bij te dragen aan het welzijn van de meest kwetsbare mensen in hun laatste levensfase. Te zorgen dat de menselijke maat centraal staat. Zo hebben we bijvoorbeeld de bezoekregeling in het kader van corona kunnen verruimen naar enkele avonden per week. Mensen verpieterden.’

PRETTIG LEVEN

Mensen een zo prettig mogelijk leven te laten leiden, dat is de inzet van de cliëntenraad, vervolgt Van Veldhuizen. ‘Dan heb je het over de zorgverlening, het welzijn en activiteiten én de gastvrijheid van de organisatie. Maar we houden ons ook bezig met jaarrekeningen en verbouwingen. Met steeds het belang van bewoners als kompas.’ Het mooiste succes is als bewoners je kennen, vindt de cliëntenraadsvoorzitter. ‘We gaan eens per maand bij hen langs om te horen wat er speelt. Ook organiseren we soms klankbordavonden. Wij zijn de oren en ogen van onze achterban. En de zorgorganisatie ziet ons staan.’

LAATSTE FASE

Van Veldhuizen ziet raakvlakken tussen zijn activiteiten als cliëntenraadsvoorzitter en zijn voorzitterschap van FNV Senioren Eemland. ‘Ook met onze FNV-leden houden we contact en bespreken we thema’s als wonen en zorg. Zeker nu mensen langer thuis moeten blijven wonen. Het is de kunst de achterban te enthousiasmeren om mee te praten. Als FNV Senioren vragen we de leden mee te denken over die laatste levensfase op zorggebied.’

‘HET IS ZÓ BELANGRIJK DAT DE MENSELIJKE MAAT CENTRAAL STAAT’

INVLOED SENIOREN

‘Mensen vragen me wel eens wanneer ik ophoud met al het vrijwilligerswerk’, vertelt Jaap Gönning (79), belangenbehartiger in hart en nieren. ‘Als ik mijn doel bereikt hebt: namelijk oefentherapie en fysiotherapie terug in het basispakket.’ Oud-gemeenteambtenaar Gönning is voorzitter van de commissie collectieve belangenbehartiging van de patiëntenvereniging Fybromyalgie en Samenleving (FES). Ook is hij actief als Contactpersoon Senioren bij FNV Senioren en peilt hij frequent wensen en behoeften van oudere FNV-leden.

ENQUÊTE

In de hoedanigheid van lid van de FNV Beleidsadviesgroep Senioren Zorg Wonen Omgeving onderzoekt Gönning samen met collega-kaderlid Leny Gubbi in welke mate leden van FNV Senioren actief zijn (of willen worden) in de medezeggenschap, waar zij tegenaan lopen en of er behoefte is aan ondersteuning vanuit de FNV. ‘We willen weten hoe en in welke mate senioren invloed hebben op en meepraten over allerlei onderwerpen op het gebied van zorg en wonen. Of het nou in een cliëntenraad, participatieraad, WMO-raad of patiëntenvereniging is. De tweede helft van 2021 versturen we aan alle leden van FNV Senioren een enquête om ervaringen van leden met medezeggenschap te inventariseren. Op basis van die informatie bepalen we de vervolgaanpak.’

INSPRAAK BELANGRIJK

Als collectieve belangenbehartiger bij de Fybromyalgievereniging - zijn vrouw leidt aan de ziekte die chronische pijn aan spieren en bindweefsel veroorzaakt - heeft Gönning knelpunten ten goede weten te keren. ‘Veel patiënten beklaagden zich over het UWV, omdat de ziekte niet zou bestaan’, vertelt hij. ‘We zijn met bedrijfsartsen aan tafel gaan zitten, naar de Tweede Kamer gegaan en uiteindelijk is fybromyalgie als ziekte erkend. En nu proberen we dus met andere patiëntenverenigingen oefentherapie weer in het basispakket te krijgen.’ Voor Gönning is het ‘enorm belangrijk’ inspraak te hebben en zodoende zorg en welzijn van ouderen te verbeteren. ‘En het is winst als senioren actief worden of blijven.’

Deel deze pagina