SENIOREN

Gepensioneerd in Polen

GEEN VETPOT

Tekst Astrid van Unen Beeld Shutterstock

De laatste jaren is de welvaart onder Poolse senioren gestegen, maar hun inkomen is nog steeds karig. Een grote groep ouderen is zelfs veroordeeld tot de bedelstaf.

Polen telt bijna 38 miljoen inwoners, waarvan ruim zeven miljoen gepensioneerden. Een vergrijzend land dus. En de vergrijzing zet flink door: in 2060 zal de verhouding bijna zeven gepensioneerden op tien werkenden zijn. Dat geeft het Oost-Europese land de nodige kopzorgen.

Privilege

Maar eerst het positieve nieuws. Het materiële welzijn van Poolse ouderen is de laatste jaren gestegen, dat is mooi. En net als in Nederland kent Polen een ‘AOW’, ook al is die uitkering niet bijster hoog: 1.300 zloty (277 euro) per maand. Poolse vrouwen ontvangen dit staatspensioen op hun zestigste, vijf jaar eerder dan mannen. Dit verschil zal naar verwachting niet snel veranderen, want dit privilege betaalt zich terug in het stemgedrag van vrouwen. Daar heeft de zittende regering veel baat bij.

Bonus

Ook maakte de regering afgelopen twee jaar goede sier door senioren een ‘bonus’ bovenop het staatspensioen te geven. De vakbonden zijn blij met deze bonus, maar vrezen dat een volgende regering dit zomaar zal schrappen, omdat het gebaar niet is vastgelegd in afspraken.

Bedelen

Een negatief punt aan de Poolse AOW is dat Polen die niet (altijd) of zwart hebben gewerkt, worden gekort op hun AOW. Daardoor leven zo’n 300.000 gepensioneerden onder de Poolse armoedegrens van zeshonderd zloty, 128 euro. Zolang het kan, werken deze ouderen door in laagbetaalde banen, zijn ze financieel afhankelijk van hun kinderen of raken ze aan de bedelstaf. Vooral in grote steden zie je veel bedelende senioren. Geregeld verstrekken goede doelenorganisaties gratis maaltijden aan Polen die in armoede leven, zoals te zien op de foto hierboven.

Nadeel

Een ander nadeel aan het staatspensioen is dat het niet automatisch meestijgt met de lonen. De vakbonden proberen ieder jaar met de regering te praten over verhoging van de pensioenen, maar het Poolse kabinet geeft vooralsnog geen krimp en dus blijven de pensioenen op hetzelfde peil.

Pensioen

Naast het staatspensioen kun je in Polen een aanvullend pensioen ontvangen, mits je daar als werknemer voor gekozen hebt. Want sparen voor het pensioen gebeurt op vrijwillige basis. Alleen in de industrie­sector sparen werknemers via hun werkgever automatisch voor een aanvullend pensioen. Het is een rijke sector met veel kapitaalkrachtige fabrieken. Daar zijn dan ook de meest tevreden werknemers te vinden.

Zorg

Poolse gepensioneerden die zorg nodig hebben, kiezen bij voorkeur voor verzorging door hun kinderen. Als dat niet kan, is een geprivatiseerd verzorgings­tehuis de beste optie. Een verzorgings­tehuis van de staat wordt beschouwd als een belediging, daar wil niemand naartoe. Ze staan bekend om hun slechte kwaliteit en gebrek aan personeel. Ouderen voelen zich er erg eenzaam en moeten soms lang wachten op de nodige zorg. Maar senioren zonder spaarpot of hulp van kinderen hebben helaas geen keuze.

Deel deze pagina